در این نوشتار با باتریهای چرخه عمیق / دیپ سایکل (به انگلیسی Deep Cycle Batteries) آشنا میشویم. ما یاد خواهیم گرفت که آنها چه هستند و برای چه مواردی استفاده میشوند.
باتریها انرژی را ذخیره و در صورت نیاز آن را آزاد میکنند. انواع مختلفی از باتریها وجود دارد و هر کدام نقاط مثبت و منفی خود را دارند. قبل از انتخاب نوع باتری، در نظر بگیرید که قرار است برای چه کاری از آن استفاده کنید. چون یک نوع باتری خاص، برای هدف خاص شما مناسبتر از دیگری خواهد بود.
باتریهای چرخه عمیق و باتریهای استارتی
باتریهای استارتی دوندههای قهرمان دنیای باتری هستند! و طوری طراحی شدهاند که انرژی زیادی را برای یک انفجار کوتاه تولید کنند. معمولاً نکته اصلی تامین نیروی مورد نیاز برای راهاندازی چیزی است، مثل موتور، که با بنزین کار میکند.
این باتریها برای تخلیه زیاد قبل از شارژ شدن طراحی نشدهاند و تخلیه عمیق میتواند به طول عمر و عملکرد آنها آسیب برساند. این همان نوع باتری است که در ماشینها بکار میروند. بعد از روشن شدن موتور، دینام شروع به شارژ مجدد باتری تا حد شارژ کامل میکند.
با این حال، این تنها کاربرد برای باتریها نیست. گاهی اوقات شما به باتریهایی نیاز دارید که بتوانند به طور دائم برق را برای مدت زمان طولانی تامین کنند، مثل راهاندازی یک وسیله نقلیه الکتریکی، اینها باتریهای چرخه عمیق هستند! دوندگان ماراتن دنیای باتری که به جای یک انفجار کوتاه مدت با انرژی زیاد، مقدار کمتری برق را اما برای مدت زمان طولانیتر تامین میکنند. در اینجا از باتریها به جای بنزین برای راه انداختن خودرو استفاده میشود.
ممکن است تعجب کنید که آیا هر دو قابلیت در آن واحد وجود دارد یا خیر. به طور خلاصه، بله، آنها هر دو کار را انجام میدهند و این همان چیزی است که به عنوان باتری دو منظوره شناخته میشود.
باتریهای دو منظوره که هم برای استارت و هم چرخه تولید انرژی ماشین کار میکنند، یک انتخاب عالیاند که فقط با اشاره کوچک پای شما روی پدال انجام وظیفه میکنند. آنها آمپراژ قدرتمند میللنگ را برای راهاندازی آسان و آمپراژ کم را برای خدمات کششی-قدرتی قابل اعتماد ارائه میدهند. نمونه کامل این باتریها، باتری خشک سیلد اسید دیپ سایکل 12 ولت برند BEST است.
قابلیت تخلیه در باتری دیپ سایکل یا چرخه عمیق
همانطور که گفته شد، تخلیه کامل باتری استارتی به عملکرد آن آسیب میرساند. با این حال، باتریهای چرخه عمیق نه تنها برای خروج انرژی برای مدت طولانی طراحی شدهاند، بلکه میتوانند مقدار بیشتری از انرژی ذخیره شده خود را تخلیه کنند.
مقداری که میتوانید با خیال راحت تخلیه کنید، از باتری به باتری دیگر متفاوت است. بعضی از باتریها فقط میتوانند ۴۵ درصد از ذخایر انرژی خود را تخلیه کنند، در حالی که بعضی دیگر میتوانند تا ۱۰۰ درصد آن را با خیال راحت تخلیه کنند.
فقط مطمئن شوید که با توصیه سازنده برای باتری خاص خود کاملا آشنا شدهاید.
موارد استفاده از باتریهای چرخه عمیق
ما قبلاً به این واقعیت اشاره کردیم که باتریهای نام آشنای اتومبیل، از نوع استارتی هستند. پس باتریهای چرخه عمیق برای چه مواردی استفاده میشوند؟ به طور کلی، برای تمام مواردی که نیاز به برق مداوم برای مدت زمان طولانی دارد، باتری چرخه عمیق بکار میرود:
- چرخ دستیهای گلف برقی
- ماشینهای برقی کف شوی
- بالابر قیچی برقی
- ویلچر برقی
- اسکوتر برقی
- لیفتراک برقی
- وسایل نقلیه تفریحی
- موتورهای ترولینگ روی قایقها
- دستگاههای ناوبری در قایق (برای زمانی که موتور اصلی غیرفعال است)
- سیستم انرژیهای تجدیدپذیر
انواع باتریهای چرخه عمیق یا دیپ سایکل
همچنین چند نوع باتری چرخه عمیق وجود دارد که در حالی که عملکرد مشابهی دارند، مواد مورد استفاده برای ساخت آنها متفاوت از هم است. بنابراین، انواع مختلف باتریهای چرخه عمیق هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند که در اینجا به موارد اصلی آنها نگاهی میاندازیم:
- باتری سرب-اسید غرقابی
- اسید سرب تنظیم شده با شیر کنترل (VRLS)
- باتری لیتیوم یون
باتری سرب-اسید با الکترولیت مایع
این قدیمیترین نوع باتری است که هنوز در حال استفاده است. این باتری که سلول مرطوب هم نامیده میشود، به باتریهایی گفته میشود که در داخل دارای یک الکترولیت مایع هستند که از آب و اسید سولفوریک تشکیل شده است. اگر قبلا با یک ماشین قدیمی کار کرده باشید، حتما با باز کردن زبانههای بالای باتری برای اضافه کردن آب به آن آشنا هستید. با باتریهای سرب اسیدی چرخه عمیق، اضافه کردن آب در بیشتر موارد مورد نیاز است.
به دلیل مایع بودن، این باتریها باید همیشه عمودی بمانند و به تهویه مناسب هم نیاز دارند. باتریها گاز هیدروژن تولید میکنند و باید راهی برای فرار از آن داشته باشند. خارج شدن الکترولیت از دریچهها در حین شارژ شدن، غیرمعمول نیست و بقایای اسید روی درپوش باتری و اغلب حتی روی سینی باتری و شاسی خودرو باقی میماند.
به طور کلی، باتریهای غرقابی نیاز به بیشترین تعمیر و نگهداری از جمله: اضافه کردن آب، تمیز کردن باقیمانده اسید از پوشش باتری، پایانهها و محیط اطراف نیاز دارند.
این نوع باتریها با در نظر گرفتن نسبت وزن باتری به مقدار انرژی که تولید میکنند، خیلی سنگین هستند. به همین دلیل و موارد بیشتر از این، محبوبیت آنها در حال کاهش است.
باتری اسید سرب با دریچه تنظیم (VRLA) – ژل و اِیجیاِم (AGM)
باتریهای ژل و AGM انواع دیگری از باتریهای چرخه عمیق سرب اسیدی هستند، اما با پیشرفتی بسیار عالی. آنها الکترولیتهای مایع با جریان آزاد ندارند و بنابراین نیازمند اضافه کردن آب نیستند؛ اگرچه گرانتر هستند و اغلب به اندازه باتریهای غرقابی در برنامههای کاربردیتر دوام نمیآورند.
در عوض، باتریهای ژل از الکترولیت ژلدار و باتریهای AGM از الکترولیت جذب شده در شیشه مات استفاده میکنند. اگر آنها به درستی استفاده و شارژ شوند، هیچ گازی آزاد نمیکنند، اما در صورت فشار بیش از حد، دریچه ایمنیشان باز میشود و تجمعات گازشان آزاد میشود. به این ترتیب، آنها نیازی به عمودی ایستادن و عملاً امکان هیچ نوع نشتی ندارند. مشکلات خوردگی رایج در انواع غرقابی هم در این باتریها کم شده و برای استفاده در قایقها، وسایل نقلیه تفریحی و غیره خیلی مطلوب هستند.
باتری لیتیوم یون چرخه عمیق
باتریهای لیتیوم یونی احتمالاً موج آینده در بین باتریهای چرخه عمیق هستند. آنها نیازی به تعمیر و نگهداری ندارند، میتوانند خیلی عمیقتر و بدون تأثیر بر طول عمرشان تخلیه و بسیار سریعتر از انواع دیگر باتریها شارژ شوند.
به دلیل هزینه اولیه بالاتر، محبوبیت آنها به آن سرعتی که انتظارش میرفت افزایش پیدا نکرده است. این واقعیت که آنها خیلی بیشتر از باتریهای سرب اسیدی عمر میکنند، میتواند آنها را از نظر قیمت مشابه یا حتی در دراز مدت ارزانتر کند.
انواع این باتری مزایای بسیار دیگری نسبت به پیشینیان اسید سرب خود دارند. آنها سبک هستند، ظرفیت نامی خود را در هر میزان دشارژ فراهم میکنند، در اثر بلااستفاده ماندن یا کارکردن در حالت شارژ جزئی آسیب نمیبینند، در طول چرخه دشارژ قدرت بیشتری ارائه میدهند و موارد دیگر.
ظرفیت باتری چرخه عمیق
طول عمر باتری چرخه عمیق تحت تأثیر چند عامل است. چون عوامل بیشتری نسبت به لیتیوم بر عمر باتری سرب اسید تأثیر میگذارد، استفاده نادرست از باتریهای سرب اسیدی آسانتر است. تعمیر و نگهداری مناسب میتواند طول عمر و همچنین تخلیه و شارژ صحیح آن را افزایش دهد. آبرسانی نامناسب، تخلیه بیش از حد، شارژ بیش از حد و کم شارژ کردن منظم باتری سرب اسید میتواند طول عمر آن را تا حد زیادی کاهش دهد.
باتریهای لیتیومی نیازی به آبرسانی ندارند، بنابراین مشکلات مربوط به آبرسانی نامناسب را نخواهند داشت. این باتریها در اثر شارژ جزئی یا کم شارژ شدن آسیب نمیبینند، پس این مشکل هم از دایره این باتریها حذف میشود. باتریهای لیتیومی در صورت تخلیه بیش از حد شدید یا شارژ شدن با جریان بالا و زیر دمای انجماد ممکن است آسیب ببینند و در نتیجه طول عمر آنها کم میشود.
گرما هم روی باتری تاثیر میگذارد، چنانچه دماهای بالاتر باتری را خیلی سریعتر خراب میکند.
به دلیل این عوامل و با وجود این واقعیت که انواع مختلف باتریها طول عمر متفاوتی دارند، تعیین یک بازه زمانی خاص دشوار است. اما لازمست مشخصات سازنده باتری خود را بررسی کنید تا از قابلیتهای باتری مورد نظرتان مطلع شوید.
چه باتری چرخه عمیقی را انتخاب کنیم؟
اکنون در مورد باتریهای چرخه عمیق شناخت بیشتری دارید و برایتان معلوم شد که چرا آنها برای بسیاری از کاربردهای مختلف مهم هستند.
اگر هنوز در مورد اینکه کدام باتری را برای نیازهای خود انتخاب کنید سؤالی دارید، ما خوشحال خواهیم شد به سوالات شما پاسخ دهیم و به شما در تصمیم گیری در مورد باتری مناسب کمک کنیم. جهت مشاوره و خرید انواع باتری میتوانید در ساعات اداری با شماره تلفن سرزمین باتری تماس بگیرید. همکاران ما با توجه به نیازهای شما، بهترین انتخاب را در اختیار شما قرار خواهند داد.
